شما اینجا هستید

کتاب: نظام معرفت شناسی؛ بازخوانی بنیادهای معرفتی فارابی

کتاب نظام معرفت شناسی؛ بازخوانی بنیادهای معرفتی فارابی نوشته دکتر قاسم پورحسن در دست چاپ است و بزودی از سوی انتشارات صراط منتشر خواهد شد.

کوشش های شایسته و درخوری از سوی محققان در شناساندن شالوده های فلسفه اسلامی در بیرون از چارچوب مطالعاتی مستشرقان صورت پذیرفته است. این تحقیقات نقش مهمی در معرفی و تبیین سرشت و اهمیت فلسفه اسلامی داشته اند لیکن متاسفانه کمترین پژوهش در حوزه معرفت شناسی اسلامی صورت گرفته است. در حالیکه در دانشگاههای ایران آثار و مطالعات معرفت شناسی فلسفه غرب مورد توجه بسیار بوده و ترجمه های زیادی از نوشته هایشان در اختیار محققان و دانشجویان قرار گرفته اما کمترین تحقیقات در معرفت شناسی اسلامی انجام شده است. برخی از آثار در این باب تنها ترجمه ای از فیلسوفان مهم اسلامی است و برخی دیگر صرفا گزارشی از دیدگاهها و آراء آنان است. هنوز اثری در معرفت شناسی اسلامی که همطراز با نوشته های موجود در حوزه معرفت شناسی فلسفه غرب باشد یا تدوین نشده و یا بسیار اندک است.

معرفت شناسی فلسفه اسلامی بخش مغفول در مطالعات متفکران اسلامی است. هیمنه تحقیقات هستی شناسانه بر دو قلمرو معرفت شناسی و عقل شناسی سایه افکنده است و بیشترین اقبال نسبت به مباحث هستی شناسی رخ داده است. فیلسوفان اسلامی از فارابی تا علامه طباطبایی بنحوی بنیادین به معرفت شناسی توجه نشان داده و فارابی با تدوین اثری در باره معانی عقل، بنیادی مهم در التفات به عقل شناسی را فراهم آورد. همین امر در اعتباریات علامه طباطبایی از منظری متفاوت و با رویکرد معرفت شناسی اجتماعی (فلسفه اجتماعی) ظهور می یابد. متاسفانه توجه اندکی به اهمیت اساسی بحث های معرفت شناسی شکل گرفته است.

کتاب نظام معرفت شناسی دکتر قاسم پورحسن، کوششی برای بازخوانی دیدگاه متفکران اسلامی و بطور خاص فارابی در موضوعاتی همچون چیستی معرفت، چگونگی سازوکار ادرک، ارزش و اعتبار عقل، مسئله باور و صدق، رویکردهای گوناگون در باب توجیه و دلایل باورها، کنکاشی در باب نفس و ادراکات، تفاوت ها و تمایزات سنخ های علم، معرفت یقینی، فرایند ظهور دانش ها و نحوه پیدایش تفکر فلسفی، مسئله خیال و رؤیا و نبی می باشد. در این اثر تلاش شده است تا بنحوی عام به مسائل اساسی معرفت شناسی التفات شده و در پرتو آراء فارابی و فیلسوفان اسلامی، تبینی درخور از موضوعات بدست داده شود.

بخش هایی از ابوابی از این اثر برای آشنایی علاقمندان با محتوای آن در اختیار قرار خواهد گرفت تا هم آگاهی درستی از ساختار کتاب صورت پذیرد و هم تفاوت های اساسی این کتاب با سایر نوشته ها در حوزه معرفت شناسی نشان داده شود.

news: